• 7 juli 2014
  • Van Codekinderen tot Coderdojo, robotica en 3D-printing
    In de vroege dagen van de computer op school , we spreken dan over de jaren ’80, was leren programmeren in Basic een discussiepunt. Deze week was ik voor het boek dat ik schrijf over de geschiedenis van onderwijs en ICT in Nederland (‘Eating an Elephant’) op bezoek bij Cor Nagtegaal, toenmalig manager bij het NIVO-project (gestart in ’84). Hij was o.a. verantwoordelijk voor de nascholing. De toen gebruikte NIVO-basiscursus Informatiekunde bevatte ook algoritmiseren en programmeren.

    Programmeren op school gaat langer terug. Er werd eind jaren ’70 al op enkele plaatsen geëxperimenteerd met schrapkaarten. Zo ook op het Christelijk Lyceum Zeist vertelde oud-rector en wiskunde docente mevr. Pranger me. Arjan van der Meij meldde mij n.a.v. een blog dat men op zijn school toen ook experimenteerde.

    We wilden in de jaren ’80 bij het SLO-project informatica meer dan alleen een knoppencursus of algemene kennis over gegevensverwerkende systemen. Het ging ons om kennis en begrip over het wezen van de PC , aandacht voor informatica. Sommigen bepleitten ook programmeren in het leerplan. Zelf nam ik deel aan de discussie en schreef hierover in het tijdschrift Levende Talen. Het ging mij niet zozeer om programmeren maar aan wat eraan vooraf ging: het algoritmiseren. Dat betekent een probleem in logische (Boleaanse) stappen analyseren en oplossen zodat er een programma voor geschreven kan worden. Een algoritme is te vergelijken met een goed kookrecept. Je hebt bepaalde ingrediënten nodig en moet een aantal logische stappen zetten voor je een gerecht op tafel kan zetten. Het is belangrijk te weten dat niet alle uitdagingen/problemen door een computer zijn op te lossen. Dat zien we bij de verwerking van natuurlijke taal door de computer. Niet alle problemen zijn berekenbaar heeft de geniale wiskundige Gödel ons geleerd. Nu zagen we in het onderwijs dat de toen beschikbare programma’s weinig algoritmisch van aard waren. Berucht zijn de Basic spaghetti-programma’s waarin het wemelde van de Goto’s commando’s. Er was een grote uitzondering namelijk de educatieve LOGO-programmeeromgeving van Seymour Papert. Deze MIT-hoogleraar schreef in 1980 het klassieke boek over kinderen en computers: Mindstorms. Helaas schoot zijn benadering in Nederland nauwelijks wortel, wat misschien kwam omdat LOGO in het begin sterk Apple was georiënteerd. Maar het kan verkeren. In de UK zien we nu dat programmeren standaard deel gaat uitmaken van het curriculum (ook op de basisschool). Een club/community als computingatschool.org.uk stuurt dagelijks mails met info over activiteiten en waardevolle links.

    We zien een aantal interessante initiatieven zoals Codekinderen (Pauline Maas), Coderdojo’s, Scratch (Joek van Montfoort), en robotica/robocupjunior. (Peter van Lith en Martin Klomp). Een tijdje geleden sprak ik met Joek van Montfoort. Joek is iemand die zich vanuit grote betrokkenheid inzet voor de verspreiding van Scratch en ook de eerste Coderdojo’s in Nederland heeft opgericht. Het werk van Joek en scratch bouwt voort op de traditie van Papert en zijn leerling Resnick. Joek organiseerde uit eigen middelen in 2013 een internationale Scratch-conferentie in Barcelona waarbij ok Mitchel Resnick de Scratch-godfather van MIT aanwezig was. In België wordt Coderdojo gesteund door een groot telecombedrijf. CoderDojo vormt een open source beweging die door vrijwillegers wordt geleid. Kinderen tussen 7 en 17. Men ontwikkelt games, apps, websites. Men ervaart dat ‘coding’ leuk is. Momenteel zijn er bijna 450 Coderdojo’s in 46 landen.

    Inmiddels wordt er ook gedaan aan 3D-printing. Met UCL Chocopaint als voorbeeld gaan kids weer zelf spullen maken. Een mooie inspirerende site is scoop.it/t/tinkering-learning. Dat zal Arjan van der Meij van Fablab, een van de winnaars van de Verversprijs 2014 goed doen. Ook zijn er mooie voorbeelden van Mindcraft waarbij bijvoorbeeld een kinderboerderij wordt ontworpen.

    Programmeren (‘coding’) en het maken van allerlei dingen vormen een ideale combinatie. Hier is werkelijk sprake van innovatie. De meeste van de huidige pioniers krijgen maar weinig of mondjesmaat support. Ze kennen misschien te weinig mensen die aan de knoppen draaien. Het zijn bescheiden, harde werkers en je vindt ze nauwelijks in de media terug.

    Daarom nu, net voor de vakantie een open doek voor Joek, Pauline, Peter, Martin en Arjan.

    janlepeltakJan Lepeltak – zie ook LearningFocus.nl

    RDL b2pn120x120 sms-taal120x75