• 16 november 2015
  • Wat de Mckinsey-aanpak voor het onderwijs kan betekenen.
    Onlangs mocht ik deelnemen aan een bezoek aan de Hoogovens georganiseerd door De Stichting Leerkracht (DSL). De trotse werknemers spreken nog steeds van de Hoogovens en niet van Tata-steel (Tata klinkt ook beetje lullig). De Hoogovens maken deel uit van het Indiase Tata Steel, nr. 11 op de wereldranglijst van staalproducenten.

    stichtingleerkrachtVeel onderwijsmensen kennen inmiddels de activiteiten van de Stichting Leerkracht: het ingang zetten van innovatie- en verbetertrajecten op scholen met gebruikmaking van een methodiek ontleent aan het oudste managementconsultancy-bedrijf ter wereld McKinsey. Een bedrijf met een weerbarstig verleden. Zie voor een interessant artikel over Mckinsey The Independent (2015).

    Ik zal eerlijk zijn. De relatie McKinsey – onderwijs deed mijn wenkbrauwen even fronsen. “Run schools as you run succesfull business” kwam ik als slogan tegen naar aanleiding van McKinsey’s rapport over global education. McKinsey heeft zeker een punt als men stelt dat wil je het onderwijs verbeteren je de positie en de kwaliteit van de docenten dient te verbeteren. De kwaliteit van het onderwijs kan de kwaliteit van de docenten nooit overstijgen. Ik moest daarbij denken aan het toenemende aantal onbevoegde docenten.

    Jaap Versfeld (oud-McKinseypartner) is de gedreven motor achter de St.Leerkracht. Hij is in de gelegenheid zijn tijd geheel pro-bono aan de DSL te weiden. Inmiddels nemen enkele honderden PO en VO-scholen mee aan het DSL-programma.

    Ik vond het fijn dat DSL/Jaap mij in de gelegenheid stelde de Hoogovens te bezoeken. Ik heb iets met de Hoogovens, een broer van mij heeft er zo’n 25 jaar gewerkt tot hij de zoveelste reorganisatie niet overleefde. Een trauma waar hij nooit geheel overheen is gekomen, want de Hoogovens gaat kennelijk in je bloed zitten. Tata heeft het zwaar. Er is overproductie aan staal in de wereld, mede veroorzaakt door de economische crises. China is verantwoordelijk voor 50% van de mondiale staalproductie.

    Om concurrerend te kunnen blijven is vooral aandacht voor kwaliteit en innovatie een belangrijke voorwaarde voor duurzaamheid,stelde directeur Hans van de Berg. Wij moesten nadenken wat de nieuwe op Toyota-gebaseerde lean-aanpak van Hoogovens voor een school kan betekenen.

    Onderwijsmanagers kunnen zeker veel leren van bijv. de Hoogovensaanpak. Bijvoorbeeld als het gaat om veelvuldige en heldere communicatie binnen de school. Geen controle van de medewerkers maar nagaan of men zijn werk goed kan doen en of er belemmeringen zijn die het management kan oplossen. Men moet ervaren dat men het samen doet. Die directe band met de werkvloer (en ook materiekennis) werd als belangrijk gezien. Directeur van de Berg en ook chef van de ploegendienst Ron waren gepokt en gemazelde Hoogovenmensen met een lange staat van dienst. Van de Berg vierde die dag zijn 25 jarig jubileum.

    Het DSL-gezelschap bestond o.a. uit enkele leerkrachten (waaronder Arjan van der Meij, die ook in de raad van advies van DSL zit) en voor de rest bestuurders, en enkele DSL-coaches.
    Je komt in het onderwijs rare zaken tegen. Stel je voor een generaal die zijn soldaten nooit ontmoet of een hoofdcommissaris van politie die nooit een diender spreekt. In bestuurlijk onderwijsland komt dat voor. Het zijn vaak vriendelijke, zachtmoedige mensen die zich als bestuurder nauwelijks op de werkvloer vertonen (‘is lastig binnen onze organisatie’) en als dat gebeurt brengt het onrust teweeg. Dat krijg je dan. Ik ontmoette ook een geestdriftige ROC-bestuurder afkomstig uit het bedrijfsleven. Hij bezocht vaak (praktijk) lessen. Het was in het begin voor de leerlingen en docenten even wennen, maar nu vindt men het heel gewoon.
    DSL doet goed werk. Of de activiteiten beklijven en een duurzaam effect hebben durf ik niet te zeggen, maar er gebeurt tenminste iets. Voor de deelnemers op school lijkt het zeker nuttig.
    De uitdaging voor DSL is dat men altijd via het bestuur binnen komt. Als de relatie tussen het bestuur en de werkvloer (docenten) slecht of zwak is dan is de behoefte aan de DSL-benadering eigenlijk het sterkst maar zijn ook de landingsmogelijkheden het lastigst, lijkt me. De echte grote antwoorden voor de crisis in ons onderwijs zullen uiteindelijk vooral via nieuwe curricula en didactiek moeten komen. Dat stelde Tony Bates tijdens zijn keynote op de Onderwijsdagen ook. Hierover in een volgende column meer.

    komenskypost parnassys drp_animatie threeships prowise1 prowise1 RDL b2pn120x120
    sms-taal120x75