• 12 november 2015
  • Vrijwel niemand van ons kan zich een Stephen Hawking zonder elektronische en digitale hulpmiddelen voorstellen. Stephen is nu in feite niet meer dan een buitengewoon intelligent hoofd dat op een volledige geïmmobiliseerd lichaam staat. Een hoofd met hersenen die geen enkel nadeel hebben ondervonden van de langzaam voortschrijdend fatale ziekte ALS die hem (nu 73 jaar oud) sinds 1961 in de greep heeft. De ziekte heeft bij hem een zeer langzaam verloop. Het merkwaardige is dat wat Stephen aan lichamelijk verval opliep, door bepaalde zintuigen gecompenseerd werd. Zo kon hij zich geometrische vergelijkingen visueel voorstellen zonder er een afbeelding van te zien, hoe ingewikkeld ze ook waren. Zijn op den duur optredende onvermogen om zijn benen te gebruiken werd deels opgevangen door de rolstoel die hij kreeg eind jaren ’60. Die accepteerde hij echter met tegenzin. Hij wilde gewoon meedoen zoals iedereen.

    Eind jaren ’70 kon hij alleen nog verstaan worden door naaste vrienden en kennissen, zo slecht was zijn spraakvermogen. Als gevolg van een longontsteking medio jaren ’80, werd tracheotomie bij hem toegepast, waardoor zijn stem helemaal verdween. In 1986 kreeg hij de beschikking over een computerprogramma “Equalizer” dat hem in staat stelde woorden te kiezen uit een verzameling van pakweg 3000 woorden. Ict werd zo ook zijn redding als wetenschapper. Oorspronkelijk bedoeld voor een desktop-pc, werd het aangepast voor gebruik op een schermpje dat op zijn rolstoel werd gemonteerd. Hij werd zo handig in het toepassen van het programma, dat hij met een handbediende switch tot 15 woorden per minuut kon “spreken”. Toen het gebruik van zijn hand sterk achteruit ging, werden methodes om wangspierbewegingen te detecteren, uitgeprobeerd. Daar werd echter spoedig van afgezien, vanwege het risico dat er krampen zouden kunnen optreden. Er wordt nog gezocht naar methodes om hersenpatronen om te zetten in letters en woorden, maar het staat allemaal nog in de kinderschoenen.

    De in 2014 uitgegeven film The Theory of Everything geeft een fraai beeld van zijn leven als mens maar ook zijn wetenschappelijke instelling.

    ReneFranquinetRené Franquinet
    René doceerde Nederlands en informatica in bovenbouw havo/vwo, was (eind)redacteur COS en redacteur Stepnet.
    Hij is bestuurslid en auteur van de informaticamethode Enigma, oud-voorzitter (erelid) van de docentenvakvereniging i&i. Actief bestuurslid Platform VVVO en beleidsmedewerker

    komenskypost drp_animatie threeships prowise1 RDL b2pn120x120 sms-taal120x75