• 5 november 2013
  • Of Bolhuis en Van der Hoeff lang over de titel voor hun boek hebben nagedacht weet ik niet, maar hij is zowel heel voor de hand liggend als goed gekozen: ‘Onderwijs met ICT’ geeft aan dat het boek allerlei facetten van ICT in het onderwijs in het vo behandelt, zonder daar een heel specifieke draai aan te geven. De auteurs waren zo wijs om naast henzelf negen andere auteurs de hoofdstukken te laten schrijven en dat pakt goed uit: steeds merkt de lezer dat hetgeen hij leest door een specialist geschreven is. Die specialisten laten achtereenvolgens aan de orde komen: interactief onderwijs via het web, mediawijsheid, didactiek van het digibord, ELO’s, Mobiel leren, digitaal toetsen, leerlingvolgsystemen, games en internationalisering.

    Dwarsverbanden
    Wat opvalt – want dat is niet altijd het geval in een bundel met heel veel auteurs – is dat de beide redacteuren veel werk gestoken hebben in het aan laten brengen van dwarsverbanden en doorlopende lijnen in het boek. Ten eerste zijn de hoofdstukken qua vorm vergelijkbaar. Allemaal bevatten ze leesdoelen, een mindmap, een theorie- en een praktijkdeel, voorbeelden uit de praktijk, opdrachten voor de lezer/student, en een blik op de toekomst: ‘stip aan de horizon’. Samenhang heeft het boek daarnaast ook in de inhoud: verschillende auteurs betrekken in hun verhaal bijvoorbeeld de 4-in-balanstool, TPACK, de digitale taxonomie van Bloom, ideeën van Marzano en de CTML (Cognitive Theory of Multimedial Learning). Deze dwarsverbanden in het boek werken uitstekend in het ondersteunen van de lezer om een goed overzicht over het brede terrein van onderwijs en ICT te krijgen.

    Niveau
    Hoe zitten de hoofdstukken zelf in elkaar? Over het algemeen kiezen de auteurs een goed niveau door hun hoofdstukken op te bouwen van basis- naar enigszins gevorderd niveau. Dat er af en toe een auteur is die nogal veel op die basis blijft hangen en een andere die wel heel erg diep graaft, ach wat zou het? Basis en gevorderd zijn voor een deel ook maar relatieve begrippen en er zijn er maar weinigen die op alle onderwerpen in het boek expert zijn. Omdat het boek zo breed is zullen ook leraren die al goed beslagen ten ijs komen als het gaat om inzetten van ICT in het onderwijs, nog wat van het boek opsteken.

    De Toekomst
    Het is een goed doordachte aanpak van Bolhuis en Van der Hoeff om in hun boek te stellen dat ontwikkelingen snel gaan en om die reden de auteurs opdracht te geven de lezer steeds doorkijkjes te bieden naar de toekomst. Wil die lezer meer weten dan wordt hij verwezen naar bijvoorbeeld de Horizon Reports. Die verwijzing is eigenlijk exemplarisch voor het goede werk dat de auteurs verricht hebben, want allemaal slagen ze erin juist gekozen voorbeelden, zoals net de juiste app of net de juiste digitale toetstool te noemen. Versta dat niet verkeerd, het is niet zo dat de hoofdstukken een opsomming geven van allerlei leuke tooltjes. Centraal staat juist het geven van goed onderwijs en dus misschien wel de belangrijkste doorlopende lijn in dit boek: werk doelgericht! Breng geen technologie in je les vanwege de technologie, maar bedenk welk onderwijsdoelen je ermee wilt bereiken. Onderwijs met ICT van Bolhuis en Van der Hoeff is een inspirerend boek met een groot aantal concrete handvatten.

    Erik Bolhuis en Aike van de Hoeff (red.) – OnderWijs met ICT
    Uitgeverij Coutinho 2013. ISBN 978 90 469 0339 1

    PaulDeMaatPaul de Maat
    Paul werkt bij de CED-Groep waar hij een van de auteurs is van Nieuwsbegrip. Daarnaast houdt hij zich bezig met ontwikkeling en advisering op het gebied van onderwijs en ICT. In die functie is hij onder andere docent in de iCoach-opleiding van de CED-Groep. Als expert in onderwijs, media en ICT schreef hij mee aan Boektweepuntnul en is hij lid van een bloggersteam.


    Reactie auteurs
    Het leggen van verbindingen tussen de hoofdstukken was een van de doelen die we onszelf gesteld hadden. Daarnaast wilden we een aantal veel gebruikte visies en denkkaders bij de inzet van ICT bij leren en lesgeven aan de orde stellen. We gaan wel door met het onderwerp.

    Dus de lezer kan verwachten dat we de komende tijd – op de website die bij het boek hoort – recente publicaties benoemen en bespreken.

    RDL b2pn120x120 sms-taal120x75