• 17 december 2014
  • Recensie door Aad van der Drift.

    Toen ik Het grote Vindingrijkboek opende was ik direct verkocht. Hier probeert auteur, David van der Kooij, aan te geven dat creativiteit kan worden aangeleerd. Hij doet dat op een leesbare en aantrekkelijke wijze. Volgens mij zijn twee zaken in ons onderwijs erg moeilijk in het curriculum van het VO onder te brengen, creativiteit en differentiatie. Met behulp van “Het grote vindingrijkboek” hoop ik voor de eerste problematiek een oplossing te vinden al lijkt het boek in eerste instantie geschreven te zijn voor het PO.

    Het boek is een praktijkgids waarmee docenten zichzelf en leerlingen kunnen verrijken met creatieve denkkracht. Het boek biedt een uniek conceptueel kader, gebaseerd op onderwijs- en ontwikkelingspsychologie, gekoppeld aan praktische opdrachten voor de leerlingen en met doorkijkjes naar de onderwijspraktijk.

    Prof. dr. Jelle Jolles . (Hoogleraar Neuropsychologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam en directeur van het Centrum Brein & Leren) deelt met David de visie dat creativiteit gebaseerd is op cognitieve processen die ontwikkelt kunnen worden om creatief te zijn in alle domeinen en niet alleen in die van kunst en cultuur. In het voorwoord stelt Jolles: “Creativiteit gaat over zoveel méér dan knutselen, kunst en cultuur. Het gaat over verbeelden en nieuwsgierigheid; over inspiratie en talent. Het gaat ook over spelen: over spelen met ideeën, spelen met mogelijkheden en met de vraag ‘Wat… als?’. Het gaat over de ontwikkeling van ons denken en over het verleggen van grenzen. En het gaat ook over lol: nieuwe prikkels en het vinden van nieuwe verbanden zijn gewoon leuk en heel bevredigend. Zo ga ik ervan uit dat heel veel lezers dit nieuwe boek van David van der Kooij niet alleen handig en inspirerend vinden om te gebruiken in hun contact met kinderen en jeugdigen, maar dat het ook grenzen verleggend is en… ‘gewoon, leuk’!

    De titel van het boek verwijst naar de website Vindingrijk waar David de afgelopen jaren een grote hoeveelheid aan lesideeën en achtergronden met betrekking tot creatief denken en creatieve ontwikkeling heeft gedeeld. Lesideeën deelt hij in dit boek volop, ik gaf al aan dat het boek geschreven lijkt voor het PO, de meeste lesideeën zijn echter ook in de onderbouw van het VO te gebruiken.

    Achtergrond van creativiteit
    Het boek bestaat uit een combinatie van lesideeën en achtergrond informatie. In vijf hoofdstukken worden de psychologische en pedagogische uitgangspunten voor creatieve ontwikkeling benoemd en uitgewerkt. Daarbij wordt gebruik gemaakt van veel anekdotes, weetjes en praktische handvatten. Zelf was ik gecharmeerd van het verhaal van Meester Gulien, een super onderwijzer die ik in mijn jeugd zo gemist heb. Creativiteit hangt immers af van iemand die de brug kan slaan tussen willen en kunnen. Uitgerekend een goede docent is daartoe in staat.

    Lesideeën
    Ieder hoofdstuk wordt gevolgd door lesideeën, die illustratief zijn voor de respectievelijke pedagogische uitgangspunten voor een creatief onderwijsklimaat. Nieuwsgierigheid, verbinding, avontuur en betrokkenheid zijn sleutelwoorden om zo’n klimaat te scheppen. Met de lesideeën kunnen docenten eventueel aan de slag. Ze helpen leerlingen bij het creatief denken.

    Bestaat creatief denken?
    In een aantal korte hoofdstukken gaat David in op de zin en onzin over het meten van creativiteit en komt tot de paradoxale en in dit boek gedurfde conclusie dat creatief denken misschien wel helemaal niet bestaat. Analogieën zijn, volgens de auteur, zaken die je al weet en in je geheugen zijn opgeslagen. Bij creatief denken komt het er op neer om te zoeken naar niet voor de hand liggende verre vreemde analogieën. Deze analogieën moet je vervolgens verbinden met wat we nog niet in ons geheugen hebben staan. We moeten daarbij niet bang zijn om de eigen bestaande denkpatronen en heilige huisjes opzij te schuiven. Al het denken is dan creatief denken en als dat zo is dan zou creatief denken als apart proces niet bestaan. Door er voor te zorgen dat bestaande heilige huisjes terzijde worden geschoven is er wel sprake van creativiteit. Het is juist de kunst die creativiteit de boventoon te laten voeren.

    In een wereld die vraagt om creatieve oplossingen voor allerlei problemen is stimuleren van creativiteit zeer belangrijk. Het grote vindingrijkboek, is een aanzet om daar op jonge leeftijd mee te beginnen. Het boek is uitstekend geschikt om er telkens weer in te bladeren. De afwisseling tussen praktijkvoorbeelden en theorie vond ik niet altijd even overzichtelijk, maar dat dat is persoonlijk en doet niets af aan dit mooi vormgegeven boek dat een aanrader is voor zowel het PO als het VO. In beide wordt nog steeds met veel te veel gesloten opdrachten gewerkt.

    Het grote vindingrijkboek
    David van der Kooij
    Paperback: € 29,95
    ISBN: 9789461938732
    Drift_vd_Aad

    Aad van der Drift – Weblog

    Reactie auteur
    Beste Aad,
    Je gedachten bij Het Grote Vindingrijkboek lezend denk ik, dat boek wil ik wel eens lezen! Naast alle lovende woorden vind ik het vooral fijn dat je het boek ook aanraadt voor de onderbouw van het VO. Het is inderdaad geschreven met het PO in gedachten, maar een creatieve leraar in het VO weet hier wel raad mee. Ik hoop in de komende periode ook meer gericht aandacht te kunnen geven aan de ontwikkeling van creatieve denkvaardigheden in het VO en vervolgopleiding.
    Met groeten,
    David

    komenskypost drp_animatie threeships prowise1 RDL b2pn120x120 sms-taal120x75