• 19 maart 2013
  • Nationaal Congres Onderwijs en Sociale Mediaspreker op het
    Nationaal Congres Onderwijs & Sociale Media

    Scholen houden zich vaak alleen bezig met de T van ICT

    Na zijn studie docent geschiedenis werkte hij bij Kennisnet en een onderwijs-begeleidingsdienst. Inmiddels heeft hij zijn eigen bedrijf, Dieter.nl,waarmee hij een brug wil slaan tussen ict en Onderwijs. Ook is Dieter Möckelmann een veelgevraagd spreker en weet hij mensen te inspireren over onderwijs in de 21ste eeuw. Daarover heeft hij dromen, maar tegelijkertijd is hij allergisch voor het zou zo mooi zijn als….

    Wat was jouw eerste ervaring met onderwijs en ict?

    Tijdens het tweede jaar van de lerarenopleiding geschiedenis maakte ik wel eens gebruik van ‘de computer’ in de mediatheek. Ik ontdekte dat er op internet veel over geschiedenis te vinden is: variërend van waardevol tot onbruikbaar. Het leek me leuk en handig voor geschiedenisdocenten om de goede bronnen in kaart te brengen. Maar daar wilde ik dan wel wat studiepunten voor krijgen. In die tijd vonden de meeste docenten dat ik beter gewoon boeken kon lezen. Gelukkig was er één docent die het idee wel ondersteunde. Ik heb toen zo’n duizend relevante websites getoetst en in kaart gebracht. Een paar jaar later ging ik bij Kennisnet aan de slag. Er werkten daar toen zo’n tien man en we konden echt pionieren. Ict en onderwijs stond in de kinderschoenen. Ik weet nog dat een schooldirectrice mij vroeg wat een e-mailadres eigenlijk was. Ik heb het gevoel dat ik toen een miljard mensen heb ontmoet. Op scholen, in het bedrijfsleven, maar ik lag ook in de kussens bij Adam Curry [Curry is naast radio-dj ook internetondernemer, red.] en sprak met Loek Hermans, de toenmalige minister van Onderwijs. Een prachtige tijd!

    Wat heeft je de afgelopen jaren verbaasd op jouw vakgebied?
    Het ondersteunen van secondaire processen met ict lukt op scholen prima. Wat in de praktijk nog steeds lastig blijkt, is ict in het primaire proces. Hoe kun je goed onderwijs maken met ict, hoe kun je onderwijs er echt mee verbeteren en verrijken? Er zijn zaken fundamenteel veranderd. Neem het aantal computers op scholen en de intrede van het digibord. Maar de focus ligt daarbij telkens op de techniek, niet op de didactiek en de koppeling met het schoolplan is ver te zoeken. Wat mij verbaast is dat de geschiedenis zich nu lijkt te herhalen met tablets. Scholen vinden dat ze niet achter kunnen blijven en denken na over de aanschaf van tablets. Terwijl ze na zouden moeten denken over het gewenste resultaat. Elke school heeft wel in zijn schoolplan staan dat het onderwijs moet aansluiten op de belevingswereld van het kind. Maar dat betekent niet direct dat scholen tablets moeten aanschaffen. Misschien is het wel nuttiger als je ervoor zorgt dat leraren overweg kunnen met leerlingen die tablets kunnen bedienen. Of neem de Bring Your Own Device-aanpak in overweging.

    Wat moeten scholen volgens jou met Sociale Media?
    Je hoort vaak mensen zeggen: ‘we moeten eens iets met Facebook gaan doen’. Of tijdens een teamvergadering ‘wie heeft er nog iets voor de website’. Wat mij betreft ben je dan veel te gericht op het middel. Het gaat er niet om hoe je ict zo veel mogelijk kunt gebruiken, het gaat erom wat je ermee wilt bereiken. Wil je hogere opbrengsten of ouders meer bij het onderwijs betrekken? Vraag dan ‘wie heeft er nog iets voor de oudercommunicatie?’. Dat je vervolgens Facebook gebruikt, is uiteraard prima. Scholen zeggen wel iets met ict te doen, maar ze richten zich bijna altijd voornamelijk op de T, die voor technologie staat. Terwijl ze juist met de I (informatie) en de C (communicatie) de meeste winst kunnen behalen. Op dat vlak hebben ook leerlingen ondersteuning nodig. Want kinderen zijn vaak wel instrumentvaardig, ze kunnen met allerlei apparaten overweg, maar ze zijn nog niet informatievaardig. Ze hebben vragen als: ‘Waar vind ik informatie? Hoe toets ik informatie op betrouwbaarheid? Hoe kan ik veilig internetten?’ Daarover valt veel te leren en daarbij is de voorbeeldfunctie van de leerkracht belangrijk. Stel dat bij aardrijkskunde de Mount Everest ter sprake komt. Klik dan niet op het eerste plaatje dat bij Google Afbeeldingen staat om die berg te laten zien. Want hoe weet je dat dit echt de Mount Everest is? Omdat het erbij staat? Als je van je leerlingen verwacht dat ze hun bronnen goed onderzoeken, moet je dat als leerkracht ook doen.

    Hoe ondersteun jij scholen bij het inzetten van ict in hun onderwijs?
    Ik geef lezingen, advies en begeleiding en heb de opleiding Onderwijskundige ict’er ontwikkeld. Deze opleiding biedt de ict’er handvatten om het primaire en secundaire proces op school te koppelen aan ict-middelen en de daarbij behorende leerkrachtvaardigheden. De opleiding is heel praktijkgericht en door het huiswerk te maken, worden direct al resultaten geboekt. Centraal in de opleiding staat het ‘gewenst-resultaat-schema’. Het is een simpel schema met negen vakjes, maar het invullen blijkt moeilijk. Wanneer in kaart is gebracht gebracht hoe je met ict je school wilt versterken, is er vaak nog een volgende hobbel te nemen. Onderwijskundige ict’ers hebben namelijk vaak bijna geen uren en zijn daarnaast ook nog eens belast met het systeembeheer. In de 21ste eeuw lijkt het me niet meer dan logisch dat de onderwijskundige ict’er een eigen plek krijgt.

    Waarom noem je jezelf een makelaar in de markt van Onderwijs en ict?
    Met de kennis en ervaring die ik tot nu toe heb opgedaan, en niet te vergeten de contacten die ik heb opgebouwd, kan ik een makelaarsfunctie goed invullen. Ik ga tussen de scholen en ict-bedrijven in staan. Ik help op die manier scholen bij het vertalen van onderwijsdoelen naar ict-middelen. Dankzij mijn contacten bij veel ict-bedrijven weet ik wat er op de markt is en wat er in de nabije toekomst gaat komen. Andersom adviseer ik ict-aanbieders bij het ontwikkelen van producten en diensten. Door mijn ervaring in het onderwijs weet ik hoe een aanbieder zijn product goed kan laten aansluiten bij onderwijskundige behoeften.

    Wat zou je verder nog tegen leerkrachten willen zeggen?
    Zo aan het begin van het nieuwe schooljaar zou ik willen zeggen: gelukkig nieuwjaar! En realiseer je dat je de mooiste baan hebt die er is. Je mag kinderen iets leren. Ict kun je daarbij inzetten. Het kan helpen om in te spelen op de leerbehoeften en de leerstijl van elke leerling. Wat ik ook zo mooi vind is dat er steeds meer sprake is van een dialoog. De tijd van de monoloog, waarbij de leerkracht vertelt en de leerling reproduceert, is voorbij. De leerkracht wordt steeds meer een regisseur. Waar eerder methodes leidend waren, zie ik dat de leerkracht weer leider wordt en de methode ‘een manier’, waardoor kinderen onderwijs kunnen krijgen dat aansluit op hun persoonlijke leerbehoefte en leerstijl. En waardoor het onderwijskundig ondernemer-schap van de leerkracht aangewakkerd wordt. En daarmee wens ik alle leerkrachten dit jaar veel succes en plezier!

    Dieter MockelmannDieter Möckelmann (@DieterM) is een onafhankelijk adviseur. Met zijn persoonlijke, creatieve en planmatige aanpak adviseert hij personen, scholen en bedrijven hoe ICT een middel kan zijn van hun doelen. Als student geschiedenis en staatsinrichting op de lerarenopleiding in Utrecht heeft hij zich in 1996 o.m. sterkt gemaakt voor een ICT-thema in de opleiding. Na zijn studie heeft hij maar kort les mogen geven. Hij werd in 1999 projectleider multimedia bij uitgeverij Academic Service. In 2000 ging hij aan de slag bij Bureau Kennisnet als redacteur van het docentendomein. Na bijna acht jaar verliet hij als sectormanager Primair Onderwijs Stichting Kennisnet om bij de CED-Groep te gaan werken. Sinds 1.1.2010 werkt Dieter als zelfstandig ondernemer vanuit zijn bedrijf Dieter.nl.

    Dieter Möckelmann is spreker op het Nationaal Congres Onderwijs & Sociale Media dat zal plaatsvinden van 14 t/m 17 mei 2013 in EYE te Amsterdam. Dieter zal spreken op de congresdag voor het Primair Onderwijs op 15 mei. Voor meer informatie over dit congres gaat u naar NCOSM.nl.

    RDL b2pn120x120 sms-taal120x75